Odszkodowanie za wypadek na chodniku (poślizgnięcie, potknięcie) oraz uszkodzenie pojazdu z powodu tzw. dziury w drodze

Jeśli wywróciłeś się na chodniku ze względu na jego zły stan, lub też uszkodziłeś samochód na „dziurawej” nawierzchni jezdni, sprawdź jakie świadczenia Ci przysługują.

W okresie zimy i na początku wiosny notowanych jest znacznie więcej szkód zarówno osobowych (np. skręceń, złamań, zwichnięć kończyn i innych obrażeń ciała) jak i majątkowych (np. uszkodzeń felg i opon, układu zawieszenia pojazdów na skutek jazdy po dziurawych drogach, szyb i karoserii samochodowych w wyniku spadającego z dachu śniegu i lodu).

odszkodowanie poślizgnięcie, potknięcie na chodniku

Zgodnie z art. 415 k.c. ten, kto ze swojej winy wyrządził drugiemu szkodę obowiązany jest do jej naprawienia. Zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 z późn. zm.) generalnymi zadaniami których niespełnienie powoduje powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej jest w szczególności utrzymywanie nawierzchni dróg, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą, przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg i drogowych obiektów inżynierskich, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego, wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających, przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników, wprowadzanie ograniczeń lub zamykanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich dla ruchu oraz wyznaczanie objazdów drogami różnej kategorii, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób lub mienia, odpowiednie ich znakowanie m.in. wskazujące na występujące zimą zagrożenia.

Jak więc wynika z obowiązków wymienionych w ustawie, na zarządcę np. drogi nałożone zostało szereg ograniczeń i obowiązków, których niespełnienie może rodzić jego odpowiedzialność odszkodowawczą.

Poszukując podmiotu zobowiązanego do utrzymania drogi należy w pierwszej kolejności ustalić właściwego zarządcę dla odcinka drogi, na którym doszło do szkody.

Drogi publiczne dzielą się kolejno na kilka kategorii tj.: krajowe, wojewódzkie, powiatowe, gminne. Tym samym od tego do jakiego podmiotu należy dana droga, zależeć będzie określenie podmiotu odpowiedzialnego za zaistniałą szkodę.

Zgodnie z tym można wyróżnić :

    • Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad – jako podmiot odpowiedzialny za utrzymanie dróg krajowych i autostrad;
    • Zarząd Województwa – dla dróg wojewódzkich;
    • Zarząd Powiatu – dla dróg powiatowych;
    • Wójta, Burmistrza lub Prezydenta Miasta – dla dróg miejskich oraz gminnych.

Istnieją także drogi niezaliczane do żadnej z powyższych kategorii – będące drogami wewnętrznymi, dojazdowymi do lasów i pól. Odpowiedzialność za ich utrzymanie ponosić będą podmioty zarządzające terenem, na których położone są te drogi.

Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008 z późn. zm), do zarządcy drogi w okresie zimowym należą obowiązki utrzymania czystości i porządku na drogach publicznych. Wspomniana ustawa określa także, że co do zasady utrzymanie porządku na drodze publicznej poprzez uprzątnięcie jej z błota, śniegu należy do zadań własnych gminy. Dodatkowo w gminach istnieją regulaminy utrzymania czystości i porządku, które uchwalone przez Rady Gmin, stanowią akty prawa miejscowego. Takie regulaminy uszczegóławiają przepisy ustawy określając precyzyjnie zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m.in. uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego.

Ustawa, w odniesieniu do niektórych wskazanych miejsc, modyfikuje ww. zasady wskazując m.in., iż to nie gmina a właściciele poszczególnych nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości.

Pod pojęciem zobowiązanego właściciela nieruchomości rozumie się również współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomość w zarządzie lub użytkowaniu, a także podmioty władające nieruchomością w tym dzierżawców. Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustanowiono odrębną własność lokali obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nieruchomością wspólną.

Tym samym roszczenie w przypadku przewrócenia się na chodniku przyległym do danej nieruchomości z powodu braku odśnieżenia, czy też nieoczyszczenia z błota, kierować należy do właściciela bądź właścicieli tej nieruchomości. Sama ustawa zawiera jednak pewne wyłączenia odpowiedzialności właścicieli nieruchomości, albowiem jak wskazuje właściciel nieruchomości będzie zwolniony z uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych – wtedy, co wyżej sygnalizowano, należy to do obowiązków gminy, która pobiera opłaty z tytułu postoju lub parkowania pojazdów samochodowych na takim chodniku. Właściciel może również zwolnić się z odpowiedzialności, jeżeli zlecił odśnieżanie i usuwanie lodu zarządcy nieruchomości lub też wyspecjalizowanemu podmiotowi. Oceniając ich odpowiedzialność istotna będzie również treść umowy i zakres przyjętych zobowiązań przez zarządcę nieruchomości, a w przypadku powierzenia przez właściciela wykonaniu pracy osobie zatrudnionej na umowę o pracę- wszelkie wadliwe wykonania pracy obciążało będzie właściciela.

W przypadku przystanków komunikacyjnych oraz wydzielonych krawężnikiem lub oznakowaniem poziomym torowisk pojazdów szynowych, których uprzątanie należy do obowiązków użytkujących tereny służące komunikacji publicznej, odpowiedzialność ponosić będą najczęściej PKP i jej siostrzane spółki lub przedsiębiorcy komunikacji miejskiej (tacy jak: ZTM, MPK, MZA etc. Podobnie będzie na terenie budów, gdzie odpowiedzialnymi będą wykonawcy robót budowlanych.

Kolejnymi miejscami, w których relatywnie często dochodzi zimą do szkód na skutek zaniedbań w odśnieżaniu to wejścia do sklepów, kiosków, punktów usługowych i gastronomicznych. Za te miejsca odpowiadają zwykle ich właściciele lub najemcy lokali, w których prowadzona jest działalność gospodarcza.

Przybliżając szerzej zasady prawne odpowiedzialności omawianych powyżej podmiotów trzeba przede wszystkim pamiętać, iż sprawcy w tego typu szkodach odpowiadają na zasadzie winy. Podstawę ich odpowiedzialności określa art. 415 k.c. poprzez stwierdzenie, że obowiązany do naprawienia szkody jest ten, kto wyrządził szkodę ze swojej winy. Potwierdza to linia orzecznictwa, m.in. wyrok SN z dnia 10 czerwca 2005 r. (sygn. akt II CK 719/04, niepubl.), w którym Sąd stwierdził, że jeżeli z winy zarządcy drogi publicznej doszło na niej do niebezpiecznego wypadku, to ponosi on odpowiedzialność na zasadzie winy.

Reżim odpowiedzialności w przypadkach, o których wspomniano powyżej, kształtować się będzie w oparciu o następujące przesłanki:

    • powstanie szkody (np. złamanie ręki, skręcenia nogi, zerwanie wiązadeł na skutek upadku na śliskim, nie uprzątniętym chodniku, uszkodzenie felgi w pojeździe na skutek wjechania w „dziurę” w drodze, rozbicie szyby, uszkodzenie maski przez spadający sopel);
    • szkoda taka musi być spowodowana zawinionym działaniem lub zaniechaniem, z którym ustawa, a także przyjęte zasady wiążą obowiązek odszkodowawczy (np. chodnik, na którym doszło do upadku nie został odpowiednio i na czas uprzątnięty, oblodzony; na skutek zaniedbań, niedociągnięć ze strony zarządcy drogi na jezdni występuje nienaprawiony ubytek, czy też na skutek zaniedbania właściciela dochodzi do oberwania się zalegającego na budynku śniegu, czy lodu);
    • musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy szkodą, a działaniem lub zaniechaniem, z którym ustawa wiąże obowiązek odszkodowawczy (pomiędzy złamaniem ręki spowodowanym zaniechaniem odśnieżenia śliskiego chodnika musi istnieć związek przyczynowy lub taki związek zaistnieje pomiędzy uszkodzeniem pojazdu, a ubytkiem w jezdni lub spadającymi na pojazd soplami).

Prócz wykazania przesłanki winy, wyjątkowo istotnym elementem skutecznego dochodzenia roszczeń przez poszkodowanych jest zabezpieczenie dowodów na okoliczność powstałej szkody, bowiem przy omawianej powyżej zasadzie odpowiedzialności, ciężar dowodu spoczywa, zgodnie z art. 6 k.c., na poszkodowanym.

Istotne zatem będą tutaj zeznania świadków, oświadczenia osób będących naocznymi obserwatorami, oświadczenia osób, które udzieliły poszkodowanemu pomocy, notatki policyjne bądź straży miejskiej, wszelkie dokumentacje medyczne oraz zaświadczenie dokumentujące zajście wypadku oraz rozmiar potłuczeń, czy też uszkodzeń ciała. Pomocne będą wszelkie rachunki dokumentujące koszta leczenia, ewentualnej rehabilitacji czy też zakupu sprzętu ortopedycznego.

Poszkodowani na skutek wypadku związanego z zaniedbaniami po stronie zobowiązanych mogą żądać szeregu świadczeń wynikających z przepisów odszkodowawczych określonych w k.c. Katalog świadczeń w następstwie tego typu szkód (osobowych i majątkowych) jest wyjątkowo szeroki i w zależności od danego stanu faktycznego może obejmować swoim zakresem:

    • zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, które jest świadczeniem jednorazowym pieniężnym, i mającym stanowić sposób złagodzenia cierpień fizycznych i psychicznych poszkodowanego (art. 445 k.c. w zw. z 444 k.c.);
    • zwrot wszelkich kosztów związanych z wypadkiem najczęściej związanych z leczeniem i rehabilitacją, ale również wszystkich innych wymienionych powyżej (art. 444 § 1 k.c.);
    • w niektórych tragicznych przypadkach rentę uzupełniającą, która ma stanowić wyrównanie różnicy w dochodach osiąganych przez poszkodowanego przed wypadkiem w stosunku do dochodów uzyskiwanych przez niego po wypadku (art. 444 § 2 k.c.) lub jednorazowe odszkodowanie (tzw. kapitalizacja renty), które jest uzasadnione w szczególności, gdy poszkodowany w następstwie wypadku stał się inwalidą, a jednorazowe świadczenie umożliwi mu wykonywanie innego zawodu, czy też rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym jeżeli poszkodowany korzysta z tego świadczenia traci prawo do renty uzupełniającej (art. 447 k.c.);
    • czasami także rentę na zwiększone potrzeby polegającą na zapewnieniu poszkodowanemu środków potrzebnych do poprawy stanu jego zdrowia po wypadku, a związanych z jego leczeniem i rehabilitacją, świadczeniami pomocowymi oraz sprawowaną nad nim opieką (art. 444 § 2 k.c.), a w przypadkach, krótszych okresów niesprawności po wypadku skutkujących niemożnością wykonywania pracy (prowadzenia działalności) zwrot utraconych zarobków oraz uszkodzonych czy zniszczonych ubrań i rzeczy osobistych, np. okularów, zegarka (art. 361 k.c.).

 

Tagi: odszkodowanie poślizgnięcie, przewrócenie się na chodniku, krzywy chodnik, dziura w jezdni, oblodzony, śliski chodnik, kancelaria Rzeszów, Adwokat Rzeszów